Advies aan ontwerpers

Plannen voor gezond en zelfredzaam wonen

Hoe bouwplannen aan te passen aan de door vergrijzing veranderende marktvraag ? Op welke wijze doelgericht te werken aan woningbouwplannen, die herkenbaar geschikt voor individuele zelfredzame bewoning. Duidelijk mag zijn dat de gangbare bouwplannen uit afgelopen decennia niet zonder meer geschikt zijn voor bewoning door mensen met gezondheidsgebreken. Senioren die zich willen indekken voor “de oude dag met zijn gebreken” zoeken dus iets anders. Woningbouwplannen, die herkenbaar geschikt zijn voor individuele zelfredzame bewoning, zullen dus populairder worden. Nou vertel maar, geef maar een paar tips waarmoet zo’n bouwplan voldoen? dr.ir. August van Vliet, gepokt en gemazeld architect, verstrekt dit advies aan collega-architecten, beleggers en woningcorporaties. Workshops, eventueel in company. Bijpraatsessie.

Senioren zullen steeds meer hun zelfstandig wonen voortzetten
Anno 2016 lijkt het langer thuis in eigen huis blijven wonen van ouderen de meest gangbare zaak. Al zal rondvraag onder jongeren opleveren dat die gepensioneerden boven de 65 op hun plekje in het verzorgingshuis gevonden hebben. Tenminste bijna alle senioren, behalve hun eigen opa en oma’s, die toevallig nog thuis wonen. Thuis blijven wonen was in 2004 nog 'n schokkend bericht. Ieder was toch een plekje in het verzorgingshuis beloofd? Waar alles voor je verzorgd werd? Tegenwoordig dringt het besef door dat de meeste seniore mensen gewoon thuis zullen (moeten) blijven wonen. zelfs als ziekten en gebreken zich aandienen? Welke aanpassingen zijn er dan nodig en is dat technisch wel mogelijk? Maar zijn de huidige woningen wel geschikt om levenslang te blijven wonen?

Kennis

Achtergrondexpertise seniorenwonen
Het proefschrift Zelfredzaam Wonen (van Vliet, 2004) bevat een methodiek om geschiktheid van woningen voor levensduurbestendige zelfredzame bewoning snel te kunnen herkennen. Aan welke bouwkundige kenmerken herken je (het ontwerp van) een zelfredzame woning? Dit proefschrift is te downloaden via deze link. Na het schrijven van proefschrift is van Vliet betrokken gebleven bij onderzoek in gerontechnology en geriatrie. Zo zijn er internationale congresbijdragen op het thema Ageing in Place Daarnaast is van Vliet als medewerker “Onderzoek en Ontwikkeling” bij het Bouwcollege direct betrokken geweest bij het formuleren van eisen aan verzorgings- en verpleeghuizen: CBZ Bouwmaatstaven Verblijfsvoorzieningen AWBZ 2003. Uitgangspunten die heden nog steeds gevolgd worden. De opgedane kennis en ervaring wordt ingezet voor kennis transfer en advies aan architecten.

Tekort aan geschikte woningen
Tot 2030 stijgt het aantal seniorenhuishoudens van 1,5 naar 2,6 milj. Andere groepen hebben geen stijging in aantal huishoudens. Gewenste seniorenwoningen zijn niet zozeer kleiner, maar met grotere vertrekken,minder kamers en kleinere, handzame en toch zonnige buitenruimte(kamer). Er is vraag naar comfortverhogende voorzieningen die het huishouden vergemakkelijken. De nultredenwoning is daarbij maatgevend. Dit betekent woonkamer, keuken, 1 masterbedroom en 1 badkamer op nultredeniveau. Dus minstens 60 tot 70 m2 oppervlak bij tenminste 13m1 gevelfront. Ook is de woning goed geïsoleerd met vereist die weinig buiten-onderhoud. De woning ligt nabij voorzieningen woonkern, dus nabij centrum. Op volkhuisvestingsschaal leidt de vergrijzing komende decennia namelijk tot een nood aan kwalitatief geschikte woningen voor senioren. Tot 2030 een volume van 1,1 miljoen geschikte seniorenwoningen erbij bouwen, maar hoe? Een uitdagend marktpotentieel. Gerontechnology 2012,vol.11nr.2 paper page 312 doi:4017/gt.2012.11.2.550.00. electronisch te downloaden via www.gerontechnology.info en www.isaarc.org.

Advies aan architecten: Voorbeeld project portfolio Crescendo in Maaswaard, Venlo (gereed 2012)
Een combinatie van verzorgingshuiswoningen, huurwoningen en verpleeg-groepswoningen bood een eerste kans op realisatie van de systematische aanpassing van het ontwerp voor zelfredzame woningen. Zoals beschreven in het proefschrift. Woningstichting Venlo Blerick schreef in 2005 een prijsvraag uit die gewonnen werd door het in utiliteitsbouw gespecialiseerde Benthem Crouwel architecten. In dit project fungeerde van Vliet als aanjager voor het kwaliteitsniveau aan zelfredzaamheid van de woningen binnen het bouwplan. Uitgebreider te zien onder portfolio Maar ook bij de advisering van de gebouwen "Cresendo" in Maaswaard Venlo en de woongebouwen "Hertogin Isabella" en "Markies Spinola" in Het Rienke te Venlo. De opgedane ervaring wordt ingezet voor advies aan architecten.

Advies aan Hart voor de wijk
Niet alleen de woning zelf is belangrijk voor realisatie van zelfredzaam wonen, ook het aanbod van voorzieningen in de buurt is een belangrijke voorwaarde voor succesvolle realisatie van zelfredzaam wonen. Als bestuurder van BaLaDe gezondheidscentrum in de Multi Functionele Accommodatie BaLaDe te Waalwijk betrokken bij realisatie van initiatieven "Hart voor de Wijk" in Waalwijk. Op welke wijze voorzieningen in de wijk realiseren/ behouden, dat ook ouderen zelfredzaam kunnen (ver)blijven wonen. Zodat voor veel mensen het leven als een weldadig sprookje mag zijn. Zie balade.nl en gezondheidscentrumbalade.nl

Woningontwerp
Ruim 40 jaar praktijkervaring als architect van woningontwerpen in alle soorten en maten: verbouw en nieuwbouw, in particuliere opdracht en voor woningcorporaties en beleggers, sterk budgetgebonden of strevend naar ultiem woongenot, duurder of sterk budgetgebonden. In toenemend belang bij deze ontwerpen is het thema Wonen met toekomstwaarde, Waarbij de woningen niet alleen ontworpen zijn met de blik op de dag van vandaag, maar ook op de volgende levensfase van de bewoner. Enige inspirerende voorbeelden uit afgelopen decennia zijn uitgewerkt onder portfolio. Deze kennis wordt ingezet als basis voor het advies aan architecten.

Materialisatie Binnen het architectenbureau heb ik meer dan 15 jaar opgetreden als adviseur gebouwonderhoud. Door de betrokkenheid met meerjaren-onderhoudsplannen is er een scherp oog ontstaan voor onderhoudsgevoelige ontwerpdetails. En hoe onderhoudsvriendelijkheid te vertalen naar de materiaal- en vormkeuzen binnen het woningontwerp. Deze kennis wordt ingezet als basis voor het advies aan architecten. (LINK).

BNA Onderzoek (2016) Als teamleider/ architect betrokken bij een ontwerp-onderzoek van de Nederlandse architectenbond BNA op het thema Langer thuis in eigen huis. Op basis van dit onderzoek zijn in oktober 2016 gepresenteerd een website en brochures met ontwerptips aangaande de aanpasbaarheid van bestaande woningen. Voor elk van 6 onderzochte veelvoorkomende woningtypes zijn verzameld ontwerpideeën ter inspiratie van bewoners en architecten.